Κορνήλιος Καστοριάδης: “O κάθε λαός είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, υπεύθυνος και για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται”

Αναδημοσιεύω από τους Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα  :

https://sxoliastesxwrissynora.wordpress.com/2012/04/25/%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%BD%CE%AE%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82-o-%CE%BA%CE%AC%CE%B8%CE%B5-%CE%BB%CE%B1%CF%8C%CF%82-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1/

Κορνήλιος Καστοριάδης: “O κάθε λαός είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, υπεύθυνος και για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται”

ΑΠΌ ΒLACKΜEDITERRANEANPIRATE

“…στην Ελλάδα δεν έγινε Γαλλική Επανάσταση. Πράγματι, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει εποχή που ο λαός να έχει επιβάλει, έστω και στοιχειωδώς, τα δικαιώματά του. Και η ευθύνη, εκφράζεται με την ανευθυνότητα της παροιμιώδους φράσης: «εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;». -Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στο χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι.

 

Μια συνέντευξη που παραχώρησε ο Κορνήλιοs Καστοριάδηs (φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής, 1922-1997).

Ερώτηση Δημοσιογράφου: Συχνά λέγεται ότι η Ελλάδα είναι «προβληματική», στην Ελλάδα «όλα γίνονται στον αέρα», «χωρίς προγραμματισμό», «χωρίς βάρος». Με τέτοιες διαπιστώσεις συμφωνούν πολλοί. Αλλά περιορίζονται συνήθως μόνο στις διαπιστώσεις. Γνωρίζω ότι η ελληνική κατάσταση σας απασχολεί βαθιά. Ποια είναι η ερμηνεία σας για όσα συμβαίνουν; Γιατί συμβαίνουν έτσι τα πράγματα στην Ελλάδα; Ποιες οι βαθύτερες αιτίες;

 

Καστοριάδης: Πρώτον, δεν ξέρω. Δεύτερον, στο μέτρο που μπορώ να ξέρω κάτι, είναι ότι η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.χ.

Δημοσιογράφος: Νομίζω ότι θα ενοχλήσει πολύ αυτή η διατύπωσή σας.

Καστοριάδης: Τι να κάνουμε. Μιλώ για την πραγματική πολιτική ζωή του λαού ως αυτόνομου παράγοντα. Δεν μιλώ για μάχες, για αυτοκράτορες, για Μεγαλέξανδρους και Βασίλειους Βουλγαροκτόνους. Μετά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα και την αυτοκυβέρνηση του λαού στις δημοκρατικές πόλεις -και πάντως, μετά τον περίεργο τέταρτο π.Χ. αιώνα- η ελληνική ελευθερία πεθαίνει. Οι ελληνικές πόλεις γίνονται υποχείριες των βασιλέων της Μακεδονίας. Βεβαίως, ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του παίζουν έναν κοσμοϊστορικό ρόλο. Κατακτούν την Ασία και την Αίγυπτο. Διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και παιδεία. Αλλά πολιτική ζωή, πλέον, δεν υπάρχει. Τα βασίλεια των διαδόχων του Αλεξάνδρου, ως πολιτική συγκρότηση, είναι ουσιαστικά μοναρχίες. Εξάλλου, καθώς ξέρουμε, ο ίδιος ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε στασιασμό των Ελλήνων που είχε πάρει μαζί του, διότι ήθελε να τους υποχρεώσει να γονυπετούν μπροστά του, όπως οι Πέρσες μπροστά στο Μεγάλο Βασιλέα – πράγμα ανθελληνικότατο. Σε όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής εποχής οι ελληνικές πόλεις, με λίγες περιθωριακές και παροδικές εξαιρέσεις, αποτελούν παιχνίδια στα χέρια των ελληνιστικών δυναστειών. Ακολουθεί η ρωμαϊκή κατάκτηση, κάτω από την οποία οι ελληνικές πόλεις δεν έχουν παρά μόνον κοινοτική ζωή. Κατόπιν, έρχεται η βυζαντινή αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο είναι μια ανατολική, θεοκρατική μοναρχία. Στο Βυζάντιο η πολιτική ζωή περιορίζεται στις ίντριγκες της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα, των “δυνατών” και των ευνούχων της αυλής. Και βεβαίως, τα σχολικά μας βιβλία δεν αναφέρουν ότι στη βυζαντινή αυλή υπήρχαν ευνούχοι, όπως σ’ αυτήν του Πεκίνου.

 

Δημοσιογράφος: Όλα αυτά αφορούν ένα πολύ μακρινό ιστορικό παρελθόν. Η Ελλάδα ως σύγχρονο νεοελληνικό κράτος έχει, ήδη, ιστορία εκατόν εβδομήντα ετών. Θα θέλατε να επικεντρώσετε σ’ αυτή την περίοδο;

Καστοριάδης: Μα, αυτή η περίοδος είναι ακατανόητη χωρίς τους είκοσι έναν αιώνες ανελευθερίας που προηγήθηκαν. Λοιπόν, μετά το Βυζάντιο έρχεται η τουρκοκρατία. Μην ανησυχείτε, δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα αναφέρω μόνο ότι επί τουρκοκρατίας όση εξουσία δεν ασκείται απευθείας από τους Τούρκους, ασκείται από τους κοτζαμπάσηδες (τους εντολοδόχους των Τούρκων), οι οποίοι κρατούν τους χωριάτες υποχείριους. Συνεπώς, ούτε σ’ αυτή την περίοδο μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτική ζωή. Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία. Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι.

Δημοσιογράφος: Πού οφείλεται αυτή η «τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία»; Ποιοι είναι οι λόγοι;

Καστοριάδης:   Ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή σας για ποιο λόγο, κάποιος, σε μιαν ορισμένη στιγμή, δεν δημιούργησε κάτι. Η συγκρότηση ενός λαού σε πολιτική κοινωνία δεν είναι δεδομένη, δεν είναι κάτι που χαρίζεται, αλλά κάτι που δημιουργείται. Μπορούμε απλώς να διαπιστώσουμε ότι, όταν απουσιάζει μια τέτοια δημιουργία, τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης κατάστασης διατηρούνται ή αλλάζουν μόνο μορφή.

Δημοσιογράφος: Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτά στην ελληνική περίπτωση;

Καστοριάδης: Ορισμένα τα εντοπίζουμε, ήδη, στους εμφύλιους πολέμους της Επανάστασης του 1821. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι η νομιμοφροσύνη και η αλληλεγγύη έχουν τοπικό ή τοπικιστικό χαρακτήρα, ισχυρότερο συχνά από τον εθνικό. Βλέπουμε, επίσης, ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι συχνά σχετικές με τα πρόσωπα των «αρχηγών» και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με “ταξικά” συμφέροντα. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η στάση απέναντι στην εξουσία. Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης.

Δημοσιογράφος: Εξαιρέσεις δεν βλέπετε να υπάρχουν; Εξαιρέσεις εντοπισμένες κυρίως στον 19ο και στον 20ό αιώνα;

Καστοριάδης: Ε, υπάρχουν δυο-τρεις εξαιρέσεις: ο Τρικούπης, ο Κουμουνδούρος, το βενιζελικό κίνημα στην πρώτη περίοδό του. Αλλά τα όποια αποτελέσματά τους καταστράφηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τον ρόλο του παλατιού, τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, την πασοκοκρατία. Στο μεταξύ, μεσολάβησε ο σταλινισμός που κατόρθωσε να διαφθείρει και να καταστρέψει αυτό που πήγαινε να δημιουργηθεί ως εργατικό και λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα τα πληρώνουμε ακόμη. Μου ζητάτε να σας εξηγήσω. Μπορείτε να μου εξηγήσετε εσείς, γιατί οι Έλληνες, που σκοτώνονταν εννέα χρόνια, για να απελευθερωθούν από τους Τούρκους, θέλησαν αμέσως μετά ένα βασιλιά; Και γιατί, αφού έδιωξαν τον Όθωνα, έφεραν τον Γεώργιο; Και γιατί μετά ζητούσαν “ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά”;

Δημοσιογράφος: Μα, οι δικές σας απαντήσεις ενδιαφέρουν ιδίως όταν αφορούν ερωτήματα που εσείς θέτετε. Θα θέλατε, λοιπόν, να διατυπώσετε τις απόψεις σας;

Καστοριάδης: Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού; Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο. Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία. Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα. Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα.

Δημοσιογράφος: Πώς την εννοείτε αυτή την ευθύνη;

Καστοριάδης: Δεν δικάζουμε κανέναν. Μιλάμε για ιστορική και πολιτική ευθύνη. Ο ελληνικός λαός δεν μπόρεσε έως τώρα να δημιουργήσει μια στοιχειώδη πολιτική κοινωνία. Μια πολιτική κοινωνία, στην οποία, ως ένα μίνιμουμ, να θεσμισθούν και να κατοχυρωθούν στην πράξη τα δημοκρατικά δικαιώματα τόσο των ατόμων όσο και των συλλογικοτήτων.

Δημοσιογράφος: Θέλετε να πείτε ότι -αντιθέτως- σε άλλες χώρες, στη Δυτική Ευρώπη.

Καστοριάδης: Εκεί, αυτό έγινε! Ο μακαρίτης ο Γιώργος Καρτάλης έλεγε κάνοντάς μου καζούρα στο Παρίσι το 1956:«Κορνήλιε, ξεχνάς ότι στην Ελλάδα δεν έγινε Γαλλική Επανάσταση». Πράγματι, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει εποχή που ο λαός να έχει επιβάλει, έστω και στοιχειωδώς, τα δικαιώματά του. Και η ευθύνη, για την οποία μίλησα, εκφράζεται με την ανευθυνότητα της παροιμιώδους φράσης: «εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;». -Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στο χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι

*Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (Κωνσταντινούπολη, 11 Μαρτίου 1922- Παρίσι, 26 Δεκεμβρίου 1997) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής. Συγγραφέας του έργου Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας, διευθυντής σπουδών στην Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, και φιλόσοφος της αυτονομίας, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ου αιώνα.

Πηγές:  (Η πολιτική ζωή στην Ελλάδα, κατά Κορνήλιο Καστοριάδηinfognomonpolitics.blogspot.comantikleidi.wordpress.com

*

Διαδώστε το!

Like this:

6 bloggers like this post.
  • katswoman
  • pasaelfuturo
  • anarmodios
  • Dim.Theo
  • Omadeon
  • skilisiamera

Posted on Απριλίου 25, 2012 at 06:04 in ΕλλάδαΘεωρία-ΦιλοσοφίαΙστορίαΠολιτισμος   |  RSS feed |   Respond   |   Trackback URL

3 σχόλια to “Κορνήλιος Καστοριάδης: “O κάθε λαός είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, υπεύθυνος και για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται””

  1. Εκανα like, αλλά δεν συμφωνώ με όλες τις απόψεις της συνέντευξης του Καστοριάδη. Την έχω διαβάσει πολλές φορές τη συνέντευξη αλλού από παλιά. Το like πάει στον Καστοριάδη ο οποίος είναι ένας οξυδερκής παρατηρητής της ιστορίας και οι φράσεις του συμπυκνώνουν αυτές τις παρατηρήσεις με τόσο ωραίο τρόπο.

    Διαφωνώ επίσης ως προς την θέση του πως άλλοι λαοί, λόγω των επαναστάσεών τους κλπ κλπ ίσως, συγκρότησαν “πολιτική κοινωνία” (παρεμπιπτόντως ο όρος είναι του Αριστοτέλη, από τα Πολιτικά -2ο-3ο βιβλίο, κάπου κει στην αρχή-, αν και ως προς το περιεχόμενο μάλλον θα διαφωνούσαν οι δυο τους)

    Στο ζήτημα της ευθύνης του ελληνικού λαού για την μη-συγκρότηση “πολιτικής κοινωνίας” δεν μπορούμε με κανέναν τρόπο να παραγνωρίσουμε ΚΑΙ την ευθύνη του λαού, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Ομως θα πρέπει να θυμόμαστε πως όλους αυτούς τους πολλούς σκοτεινούς αιώνες, το πολιτικό αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κινήθηκε ο λαός μας, δεν ήταν ΚΑΘΟΛΟΥ υπό τον έλεγχό του.

    Δηλαδή όπως κάποιος ατομικός χαρακτήρας είναι προϊόν ενός κοινωνικού περιβάλλοντος, έτσι και ο συλλογικός-ας-τον-πούμε πολιτικός χαρακτήρας του λαού μας, και κάθε λαού, είναι αποτέλεσμα ενός πολιτικού και κοινωνικού περιβάλλοντος που ο ίδιος ΔΕΝ ορίζει παρά ελάχιστα.

    Οι πολιτικοί όροι που επιβλήθηκαν στον λαό, δεν επιβλήθηκαν φυσικά ερήμην του, αλλά δεν επιβλήθηκαν και με την συγκατάθεσή του. Ούτε δόθηκε στον λαό η απαιτούμενη γνώση (μόρφωση+πληροφόρηση) ώστε να μπορέσει να κρίνει πολιτικά τα πράγματα.

    Ακόμη και η πατροπαράδοτη ελληνική αυτοδιοίκηση των βυζαντινών και οθωμανικών χρόνων, ο κοινοτισμός δηλαδή, όπου ίσχυσε, ΔΕΝ είναι δημοκρατία. Είναι κοινοβουλευτισμός προς τιμαριωτισμό.

    Ναι, είμαι με τον λαό, αλλά θέλω να πιστεύω πως δεν είναι αυτή η ομολογημένη στράτευσή μου που με κάνει να γίνομαι εδώ συνήγορος για τις υπαρκτές κατά τα άλλα ευθύνες του λαού μας για αυτή την μη-συγκρότηση πολιτικής κοινωνίας εκ μέρους του. Αλλά το ότι όσοι υπερτονίζουν την ευθύνη του λαού παραβλέπουν εύκολα άλλους παράγοντες.

    Μήπως τα σημερινά κόμματα και οργανώσεις βοηθούν τον λαό μας να συγκροτήσει πολιτική κοινωνία; Οχι φυσικά. Ακόμα και τα πιο …προοδευτικά. Αυτό για το οποίο ενδιαφέρονται αυτά τα κόμματα είναι να συγκροτήσουν τον λαό σε πειθήνιες πολιτικές παρατάξεις, που ελέγχονται από μια εξουσιαστική κορυφή. Σε ποιους πολιτικούς χώρους δεν είναι έτσι; Οι δικές μου πληροφορίες λένε άλλα πράγματα.

    Ο λαός μας είναι πολιτικοποιημένος. Οι έλληνες τρώγονται όλη μέρα στα καφενεία. Είναι ίσως στον συλλογικό τους χαρακτήρα να τρώγονται, στον συλλογικό τους χαρακτήρα που είναι άκρως ανταγωνιστικός. Είναι εξάλλου ο λαός που εφηύρε τους αγώνες για ψύλλου πήδημα, από την αρχαιότητα. Ισως για να ανταγωνίζεται ο ένας τον άλλον ακόμα κι όταν δεν υπάρχει πολιτικός ή οικονομικός λόγος γι’ αυτό.

    Αυτή η πολιτικοποίηση που βλέπουμε στους νεώτερους χρόνους, από την επανάσταση κι εδώ, που έχουμε και πολλές πληροφορίες σχετικά, και ιδίως μετά τον κοινοβουλευτισμό του 1843, σίγουρα σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε συμφεροντολογικούς λόγους και γενικά παραταξιακούς, εξαιτίας της δράσης και των υποσχέσεων των κομμάτων στον λαό. Της πολιτικής διαφθοράς και συναλλαγής δηλαδή λαού-κομμάτων.

    Ομως η πολιτικοποίηση υπάρχει. Και, γνώμη μου είναι, πως θα υπήρχε και χωρίς την κομματική διαφθορά του λαού.

    Γι’ αυτό και διαφωνώ με το ότι “κανείς δεν μπορεί να απαντήσει στην ερώτησή σας, γιατί δηλαδή δεν συγκροτήθηκε πολιτική κοινωνία από τον λαό μας”. Εγώ, τουλάχιστον και συγχωρείστε μου την αλαζονεία, έχω μερικές πιθανές απαντήσεις. Εξηγήσεις έστω κι ερμηνείες. Και τις παρέθεσα συνοπτικά.

    Συνοπτικά να το ξαναπώ: οι όροι της συγκρότησης πολιτικής κοινωνίας υπάρχουν στον λαό μας και σε κάθε λαό. Σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, ανάλογα με τον συλλογικό του χαρακτήρα και τις πολιτικές του παραδόσεις (πχ. κοινοτισμός). Η πολιτική φαγωμάρα των ελλήνων αποδεικνύει πως έχουν την τάση και την έφεση αυτή στον συλλογικό τους χαρακτήρα, αρκετά αναπτυγμένη. Οι κανόνες όμως του πολιτικού παιχνιδιού, της διάχυσης της γνώσης+μόρφωσης+πληροφόρησης, και της προπαγάνδας είναι στα χέρια εξουσιαστών για μια σειρά από μακρινούς σκοτεινούς αιώνες. Και αυτοί οι κύριοι το τελευταίο που θέλουν είναι να μπερδεύεται ο λαός στα ποδάρια τους, όταν παίρνουν αποφάσεις. Γι’ αυτό τον διατηρούν στην κατάσταση του “πολιτικού νηπίου”.

    Θραξ Αναρμόδιος

  2. Και κάτι για την συγκρότηση αυτής της περίφημης “πολιτικής κοινωνίας” σχετικά με την δημοκρατία.

    Κατά την ταπεινή μου γνώμη η δημοκρατία δεν εφευρέθηκε από τους έλληνες. Για να είμαι πιο ακριβής δεν ξέρουμε τίποτε για το ζήτημα θετικά.

    Αυτό που ξέρουμε είναι πως η δημοκρατία είναι το φυσικό πολίτευμα του ανθρώπινου γένους. Δηλαδή γνωρίζουμε πως στις περισσότερες γωνιές του πλανήτη συναντούμε το ίδιο ανθρωπολογικό μοτίβο. Λαούς που πέρασαν από το κοινωνικό στάδιο της αρχέγονης πολυμελούς οικογένειας-γένους-φυλής-ομοφυλίας και που τουλάχιστον κατά τις ύστερες μητριαρχικές περιόδους βλέπουμε να έχουν δυο ισχυρά χαρακτηριστικά: 1) συλλογική ιδιοκτησία της φυλής-γένους πάνω στα μέσα παραγωγής (χωραφάκια) και 2) πρωτόγονη συναινετική δημοκρατία (και πολλά άλλα ενδιαφέροντα που δεν είναι του παρόντος).

    Αρα οι έλληνες δεν είναι οι “εφευρέτες” της δημοκρατίας. (Κάπου υπάρχει νομίζω και η πληροφορία πως και οι Αθηναίοι πήραν τα βασικά από την Αμβρακία, την Αρτα δηλαδή). Η ιδέα δηλαδή της ΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ μεταξύ όλων, είναι πανάρχαια και σύμφυτη με το ανθρώπινο γένος. (Και οι Ισπανοί που πήγαν στον νέο κόσμο συνάντησαν γηγενείς φυλές, δίπλα στις αυτοκρατορίες της ηπείρου, που είχαν μια χαρά “πρωτόγονες” ινδιάνικες δημοκρατίες)

    Οι έλληνες απλώς, σε κάποια ιστορική τους περίοδο, απλώς την ανέπτυξαν την δημοκρατία. Την ανέπτυξαν είναι η αλήθεια αρκετά.

    Οι λόγοι αυτής της ανάπτυξης της δημοκρατίας στους ελληνες, κατά την ταπεινή μου γνώμη πάλι, δεν έχει να κάνει με τα …”προσόντα” μας, αλλά με τα ελλατώματά μας. Τα συλλογικά εννοώ. Δηλαδή η τάση μας προς διχόνοια, φαγωμάρα, μα και η κοινωνική ζήλια κι ο φθόνος (“αυτός είναι καλύτερος από μένα”, “ξέρεις ποιος είμαι εγώ”) που μάλλον τα έχουμε σε περίσσεμα ως λαός, καθώς και η καχυποψία μας (“αυτός θα τα πάρει για αυτό έγινε πρόεδρος” κλπ), ώθησε εκείνες τις αρχαίες ομάδες ελλήνων προς την κλήρωση (για αξιώματα και δικαστές), προς τις κοντές θητείες, προς την εκ περιτροπής κατάληψη αξιωμάτων, προς την λογοδοσία κλπ κλπ.

    Επιγραμματικά: η δημοκρατία δεν είναι αποτέλεσμα των προσόντων αλλά μάλλον των ελλατωμάτων μας, ως κοινωνία.

    Θραξ Αναρμόδιος

    • Αγαπητέ μου φίλε Θράκα:
      εξαιρετικά σχόλια. Διαμάντι.
      Μας πλουτίζουν με ακόμα περισσότερη γνώση και κρίση επί του θέματος.
      Τροφή για σκέψη.
      Και για απάντηση σε προβληματισμούς και αυτό το μεγάλο ΓΙΑΤΙ που μας βασανίζει όλους μας:
      ΓΙΑΤΙ να τα περνάμε όλα αυτά, ΓΙΑΤΙ να είμαστε έτσι, ΓΙΑΤΙ να μας εκμεταλλεύονται πάντα με αυτό τον τρόπο.
      Μια γη κι έναν λαό που δεν τους λείπει απολύτως τίποτα. Και με χαρίσματα & με πλούτο.

      Και με γεμίζουν χαρά που είμαστε φίλοι, τα σχόλιά σου αυτά, για μία ακόμη φορά.
      Μεγάλος ο θαυμασμός μου για την οξυδέρκεια και την αστείρευτη γνώση σου!
      Σ΄ευχαριστώ.

      Να γίνω και λίγο ενοχλητικός και να σε παρότρυνα να μας αναπτύξεις, μόλις μπορείς,
      και τα “πολλά άλλα ενδιαφέροντα που δεν είναι του παρόντος”, που αναφέρεις στο ακριβώς παραπάνω σχόλιο;
      Πολύ θα ήθελα να μας μίλαγες λίγο σχετικά, ακόμα κι αν “δεν είναι του παρόντος”, ακόμα κι αν χρειαστεί να βγούμε και εκτός θέματος… Να συνέχιζες λίγο ακόμα τον ειρμό αυτών των σκέψεών σου, δηλαδή… :-)

Σχολιάστε

Filed under "δικαιοσύνη", Μετά την λύση...., Παγκόσμιο Σύστημα-Αλήθειες κρυμμένες, αλήθεια, κρίση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s