Στιβ Τζομπς: η ξεδιάντροπη αγιοποίηση ενός αδίστακτου καπιταλιστή

Στιβ Τζομπς: η ξεδιάντροπη αγιοποίηση ενός αδίστακτου καπιταλιστή

Ο θάνατος του ιδρυτή της Apple Στιβ Τζομπς (ενός εκ των πλουσιοτέρων ανθρώπων του πλανήτη) προκάλεσε ένα τσουνάμι προπαγανδιστικής, εμετικής αγιογραφίας σε όλα τα ΜΜΕ, ακόμα και στα λεγόμενα «προοδευτικά» (;) μπλογκς και σάιτς.

Φυσικά στην πρώτη γραμμή της ανακήρυξης του Τζομπ σε άγιο του καπιταλισμού βρέθηκαν οι… συναγωνιστές του στην ίδια τάξη των μεγαλοκαρχαριών: τη θλίψη του εξέφρασε ο ιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς:

«Για όσους από εμάς ήμασταν τυχεροί να εργαστούμε μαζί του, ήταν μια τρομακτικά μεγάλη τιμή. Θα μου λείψει τρομερά ο Στιβ».[1]

Παρέλειψε, φυσικά, να συμπληρώσει «αλλά… ουδέν κακόν αμιγές καλού, ένας λιγότερος στον ανταγωνισμό της αγοράς»!

Ο ιδρυτής του Facebook και γνωστός φραγκοφονιάς, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, δήλωσε (προφανώς) «κατασυγκινημένος»:

«Στιβ ευχαριστώ που υπήρξες μέντορας και φίλος. Ευχαριστώ γιατί έδειξες ότι αυτά που δημιούργησες μπορούσαν ν’ αλλάξουν τον κόσμο. Θα μου λείψεις».

Ο δε Μπαράκ Ομπάμα εξέδωσε την ακόλουθη γραπτή δήλωση:

«Ο Στιβ ήταν ανάμεσα στους μεγαλύτερους Αμερικανούς οραματιστές -αρκετά θαρραλέος ώστε να σκέφτεται διαφορετικά, αρκετά τολμηρός ώστε να πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο και αρκετά ταλαντούχος ώστε να το κάνει».[2]

Η νεοφιλελεύθερη εκδοχή του καπιταλισμού δεν έφερε μόνο την εκτόξευση στη στρατόσφαιρα των κοινωνικών ανισοτήτων, τις συχνές οικονομικές κρίσεις που τσακίζουν τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, τη βαρβαρότητα με τη μορφή ενός ανηλεούς κοινωνικού δαρβινισμού. Αναγκαίο συμπλήρωμα των παραπάνω είναι και η προπαγανδιστική, ιδεολογική εξύμνηση «των δυνάμεων της ελεύθερης αγοράς», που παρά τη συγκεκριμένη, υπαρκτή, δυστυχία που προσφέρει απλόχερα αποτελεί τη «μόνη οδό» -There Is No Alternative, όπως της άρεσε να επαναλαμβάνει η Μάργκαρετ Θάτσερ.

Επειδή ωστόσο αυτό το ιδεολόγημα (ο καπιταλισμός ως μονόδρομος) είναι κάπως καταθλιπτικό, οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του καπιταλισμού το συνόδευσαν με ένα αναγκαίο συμπλήρωμα: την ηρωοποίηση-αγιοποίηση αδίστακτων καπιταλιστικών καθαρμάτων του είδους των Τζόμπς, Γκέιτς και Ζούκερμπεργκ. Καθάρματα που τα ΜΜΕ παρουσιάζουν ως «οραματιστές» που μάλιστα «αλλάζουν τον κόσμο».

Μια δακρύβρεχτη

αυτοπαρουσίαση-αυτοδιαφήμιση

Οι καπιταλιστές γνωρίζουν την τέχνη της αυτοπροβολής -δεν περιμένουν τα πάντα από τα τσιράκια τους, δημοσιογράφους και image makers. Στο tvxs διάβασα έναν κατάπτυστο λογύδριο του εκλιπόντος Στιβ Τζομπς στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και για το οποίο το tvxs μας αποκαλύπτει ότι κατά τη διάρκειά του «οι περισσότεροι απόφοιτοι έκλαιγαν συνεχώς»!![3]

Ο Τζομπς αρχίζει με μια τετριμμένη τεχνική:

Προκαλεί στο κοινό του μια αίσθηση τρυφερής, συναισθηματικής αμεσότητας, λέγοντάς τους ότι ήταν υιοθετημένο παιδί μιας και «η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία».

Αλήθεια, «πραγματικά συγκινητικό», αλλά… έπεται και συνέχεια!

Αμέσως μετά εξιστορεί πως εγκατέλειψε τις σπουδές του λόγω οικονομικών δυσκολιών, γιατί δεν «άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους». Ως καλός καπιταλιστής, βλέπει τις ενέργειες των γονιών του, ο αθεόφοβος, ως «επένδυση» και βγάζει το συμπέρασμα ότι δεν αξίζει η «επένδυση».

Ως φοιτητής, μας πληροφορεί, ζούσε στερημένα. Επίσης φτηνό και τετριμμένο, αλλά αναγκαίο εφέ που οδηγεί (στον κατασκευασμένα κοινωνικά αποδεκτό) μύθο του «αυτοδημιούργητου»:

«Πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα».

Ας αποδομήσουμε λίγο τον μύθο του «αυτοδημιούργητου καπιταλιστή». Για ποιο λόγο ένας «αυτοδημιούργητος» καπιταλιστής πρέπει να είναι πιο αποδεκτός από κάποιον, ας πούμε, κληρονόμο μιας μεγάλης επιχείρησης; Επειδή, μήπως, ο «αυτοδημιούργητος με την αξία του» απέκτησε χρήματα εκκινώντας από χαμηλότερο κοινωνικό επίπεδο; Με αυτή τη λογική γιατί να μην είναι κοινωνικά αποδεκτός ο Αλ Καπόνε, για παράδειγμα, που αποδεδειγμένα ξεκίνησε από τον κοινωνικό πάτο για να φτάσει να γίνει μεγαλοεπιχειρηματίας (έστω μαφιόζος μεγαλοεπιχειρηματίας). Τι καθιστά τον Αλ Καπόνε μη-αποδεκτό; Το γεγονός ότι δολοφονούσε μήπως; Μα αυτή είναι μια συνήθης πρακτική «αυτοδημιούργητων» και μη καπιταλιστών. Μάλιστα τα εγκλήματα της μαφίας στην πραγματικότητα ωχριούν μπροστά σε αυτά των καπιταλιστών:

«Πριν ακόμη πουλήσει το πρώτο Pinto της στη δεκαετία του 1970, η Ford Motor Company ανακάλυψε ότι το ρεζερβουάρ είχε σχε­διαστεί εσφαλμένα, γεγονός που θα είχε ως αποτέλεσμα ν’ ανα­τιναχτεί το αυτοκίνητο σε ένα δυνατό τρακάρισμα. Παρόλο που οι μελέτες της εταιρείας προέβλεπαν ότι θα συνέβαιναν περισ­σότεροι από 180 θάνατοι, τα στελέχη της υπολόγισαν ότι η ρύθ­μιση των μηνύσεων που θα υποβάλλονταν εξαιτίας των θανάτων θα ήταν πολύ φτηνότερη (49,5 εκατομμύρια δολάρια) από την επι­σκευή όλων των αυτοκινήτων που είχαν ήδη κατασκευαστεί (137 εκατομμύρια δολάρια), έτσι αποφάσισαν να πουλήσουν τα θανα­τηφόρα αυτοκίνητα. Με τον τρόπο αυτό, τα αναίσθητα διευθυντικά στελέχη ακολούθησαν απλώς το δόγμα του ιδρυτή της εταιρείας, Χένρυ Φορντ, ο οποίος κάποτε είπε: «Υπάρχει κάτι το απαραβίαστο στις μεγάλες επιχειρήσεις. Οτιδήποτε είναι οικονομικά σωστό εί­ναι και ηθικά σωστό».[4]

Όπως θα δούμε λίγο παρακάτω και ο Στιβ Τζομπς είχε βαμμένα τα χέρια του με αίμα αθώων εργαζομένων…

Ωστόσο, προς το παρόν, ας επανέλθουμε στο λογύδριο-αυτοδιαφήμιση στο Στάνφορντ. Παρά την αρχική φτώχεια, υπάρχει ένα ευτυχισμένο happy end στην ιστορία του Στιβ Τζομπς, όπως θα περίμενε κανείς σε ένα καπιταλιστικό παραμύθι: στο τέλος τα αρχικά βάσανα της φτωχικής του καταγωγής αποδείχθηκαν χρήσιμα στην πορεία του προς την κορυφή του κόσμου:

«Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Έτσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου».[5]

Αυτή η πίστη στο… «να έχεις πίστη» (κυκλικό και επομένως αυταπόδεικτο!) δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Περιγράφει πως τον απέλυσαν από την Apple (1985), πως τον επαναπροσέλαβαν (1997), πως οδήγησε την εταιρεία στην κορυφή της Wall Street. Για να καταλήξει (για μια ακόμα φορά!) ότι ο ίδιος πιστεύει στην… πίστη:

«Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.

Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει.Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε».

Σοφά λόγια…

…τόσο σοφά που σου έρχεται η διάθεση να κόψεις τις φλέβες σου από πλήξη!

Τα success stories στον καπιταλισμό, οι περιπτώσεις επιτυχημένων επιχειρηματιών όπως ο Στιβ Τζομπς (αλλά και κατά πολύ λιγότερο επιτυχημένων από αυτόν), είναι τόσο εξαιρετικά σπάνιες, τόσο δακτυλοδεικτούμενες εξαιρέσεις, που καθιστούν τις παραπάνω παραινέσειςάνευ ουσίας αερολογίες. Οι επιτυχημένοι μεγαλοκαπιταλιστές (που δεν ξεπερνούν στο συνολικό πληθυσμό μιας χώρας το 1-2%) αποτελούν εξαίρεση που θυμίζει όσους πέφτουν από αεροπλάνα με ελαττωματικά αλεξίπτωτα. Κάποιοι (ελάχιστοι) θα γλυτώσουν το θάνατο από θαύμα, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία θα σκοτωθεί. Η προπαγάνδα θυμάται μόνο τους επιζήσαντες, ποτέ τη συντριπτική πλειοψηφία. Ξεχνιέται με άλλα λόγια η τεράστια μάζα όσων είχαν επιχειρηματικά «οράματα» του είδους του Τζομπς και, ενδεχομένως, πολύ περισσότερα επιχειρηματικά ταλέντα από τον ίδιο, αλλά απλά απέτυχαν και συντρίφτηκαν. Και φυσικά ούτε λόγος για τη μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων που θα μείνει σε όλη της τη ζωή μισθοσυντήρητη. Αλλά, αν η επιτυχημένη (μεγάλη) επιχειρηματική δραστηριότητα είναι τόσο σπάνια δεν μπορεί παρά να σημαίνει ένα μόνο πράγμα: η επιτυχία έχει να κάνει περισσότερο με την τύχη, στο ότι έτυχε να βρέθηκε κάποιος στις «σωστές συνθήκες» και με τους «σωστούς ανθρώπους», παρά με την ικανότητα ή τα επιχειρηματικά «οράματα».

Στη συνέχεια της ομιλίας του στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ο Τζομπς αναπτύσσει τις σκέψεις του πάνω στη ζωή και το θάνατο, τόσο θλιβερά κοινότοπες που δεν αξίζει τον κόπο να αναφερθεί κανείς (το να τις διαβάσεις αποτελεί πράξη αυτοτιμωρίας…). Ωστόσο καταλήγει στο απαύγασμα της προσωπικής του σοφίας που δεν είναι άλλο από:

«Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα: Μείνετε πεινασμένοι. Κάντε την τρέλα σας».[6]

Ένα είναι σίγουρο: οι ακροατές του έμειναν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, πεινασμένοι (αν δεν πέθαναν από βαρεμάρα)!

Η εισβολή του Πραγματικού

Ο Τζομπς φυσικά δεν έμεινε πεινασμένος ούτε μεταφορικά ούτε κυριολεκτικά. Η προσωπική περιουσία του ήταν 8,3 δισεκατομμύρια δολάρια.[7] Η χρηματιστηριακή αξία της Apple είναι 362 δισεκατομμύρια δολάρια, η εταιρεία έχει ρευστό 76 δισεκατομμύρια δολάρια τι στιγμή που το υπουργείο οικονομικών των ΗΠΑ έχει 74 δισεκατομμύρια…[8]

Πως αποκτήθηκαν αυτά τα χρήματα; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαφανίζει την αγιοποιημένη εικόνα του Τζομπς και φέρνει στην επιφάνεια το πραγματικό του πρόσωπο: αυτό ενός αδίστακτου, δολοφονικού καπιταλιστή.

Τα προϊόντα της Apple, ειδικότερα τα iPads και iPhones, τα κατασκευάζει μια κινεζική εταιρεία, η Foxconn. Οι συνθήκες εργασίας στην Foxconn είναι εντελώς απάνθρωπες: εξαντλητικά ωράρια (η εταιρεία εξαναγκάζει τους εργάτες της να δουλεύουν υπερβαίνοντας στο τριπλάσιο το νόμιμο χρόνο εργασίας στην Κίνα) που έχουν οδηγήσει σε κύμα αυτοκτονιών μεταξύ των εργατών. Μόνο το 2010 στο εργοστάσιο της Foxconn στο Shenzhen αυτοκτόνησαν 10 εργάτες. Η βρετανική εφημερίδα Daily Mail περιγράφει τις συνθήκες στο εργοστάσιο:

«Αντιμετωπίσαμε ένα παράξενο, ενοχλητικό κόσμο όπου οι νέες προσλήψεις γίνονται με στρατιωτικό τρόπο, οι εργαζόμενοι διατάζονται να στέκονται προσοχή στον ύμνο της εταιρείας και διαμένουν σε στρατώνες-σπίτια όπως οι κότες -όλα αυτά για λίγο περισσότερο από 20 λίρες την εβδομάδα.

Σε ότι έχει ονομαστεί το «i-Εργοστάσιο Εφιάλτης», το σκάνδαλο επικεντρώνεται σε δύο συγκροτήματα κοντά στο Shenzhen, πριν από δύο δεκαετίες ένα μικρό ψαρολίμανο και τώρα μια πόλη 17 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Αυτό είναι το επίκεντρο των εργασιών για την Foxconn, το μεγαλύτερο εξαγωγέα της Κίνας, η οποία παράγει προϊόντα για την Apple χρησιμοποιώντας 420000 ανθρώπους εργατικό δυναμικό στο Shenzhen. Η εταιρεία έχει 800.000 εργαζόμενους σε ολόκληρη τη χώρα.

Και καθώς ο Τζομπς μιλούσε στο Σαν Φρανσίσκο [όταν ανακοίνωσε το iPhone], νέα μέτρα παίρνονταν από την Foxconn για να αποτρέψει το σκάνδαλο των αυτοκτονιών από το να βλάψει τις πωλήσεις της Apple σε παγκόσμιο επίπεδο.

Εκπληκτικά, αυτό συνεπάγεται να εξαναγκαστούν όλοι οι εργαζόμενοι της Foxconn να υπογράψουν ένα νέο νομικά δεσμευτικό έγγραφο υποσχόμενοι ότι δεν θα αυτοκτονήσουν».[9]

Η απάντηση στις επικρίσεις του Τζομπς και της Apple ήταν να στείλουν στην Foxconn ειδικούς για την «πρόληψη των αυτοκτονιών» και για «την καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού, για καλύτερη επίβλεψή του ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα».[10] Επιπλέον, η Apple ζήτησε από τα εργοστάσια που παράγουν προϊόντα της οι εργαζόμενοι να μην απασχολούνται «περισσότερο των 60 ωρών την εβδομάδα»! Ωστόσο (σύμφωνα με έρευνα της ίδιας της Apple) μόνο το 57% των εργοστασίων συμμορφώθηκε με την οδηγία. Πιο πρακτική (από τις προσχηματικές παρενέσεις του Τζομπς) η Foxconn έφτιαξε ένα ατσάλινο δίχτυ ώστε να εμποδίζονται οι εργαζόμενοί της να αυτοκτονούν πέφτοντας από τα παράθυρα…

Αλλά το ξεζούμισμα των εργαζομένων του ο Τζομπς δεν το περιόριζε μόνο για τους Κινέζους, το εφάρμοζε και στο εσωτερικό της χώρας του, στις ΗΠΑ. Στα καταστήματα της Apple στις ΗΠΑ οι εργαζόμενοι δουλεύουν κατά πλειοψηφία ως part-time, εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης με πενιχρές απολαβές. Προτιμώνται οι εργαζόμενοι μέχρι τα 30 τους χρόνια ενώ απολύονται αδίστακτα όσοι υπερβαίνουν το ηλικιακό αυτό όριο. Ακόμα, ο Τζόμπς και η Apple έχουν κάνει (μυστικές φυσικά) συμφωνίες με τις άλλες εταιρείες λογισμικού να κρατούν τους μισθούς των εργαζομένων τους προγραμματιστών σε τεχνικά χαμηλά επίπεδα.[11]

Ιδού λοιπόν το «μυστικό» ενός «οραματιστή» καπιταλιστή:

Δεν υπάρχει κανένα μυστικό! Πλούσιος, διάσημος ακόμα και… «άγιος» άμα λάχει, γίνεσαι πάντοτε με τη δοκιμασμένη συνταγή:

Με το αίμα και τον ιδρώτα των άλλων…

Άγγελος Καλοδούκας


[2] Στο ίδιο.

[4] Gus Russo Το Συνδικάτο, εκδόσεις Ηλέκτρα, Αθήνα 2005.

[6] Στο ίδιο.

[10] Στο ίδιο.

[11] Στο ίδιο.

 

 

και μετά την υπόδειξη του φίλου νικ νυχτερινού ποδηλάτη των άστρων φινέα σε σχόλιο του πιο κάτω

http://astronaftikalinixta.blogspot.com/

ένα ρεπορτάζ δημοσιογράφου που επισκέφθηκε το εργοστάσιο το κύριου απλ στην Κίνα και περιγράφει τις άθλιες συνθήκες που βιώνουν οι άνθρωποι εκεί

Photo: Tony LawThe work at Foxconn’s Shenzhen plant can be repetitive, exhausting, and alienating—like manufacturing jobs anywhere in the world.
Photo: Tony Law

It’s hard not to look at the nets. Every building is skirted in them. They drape every precipice, steel poles jutting out 20 feet above the sidewalk, loosely tangled like volleyball nets in winter.

The nets went up in May, after the 11th jumper in less than a year died here. They carried a message: You can throw yourself off any building you like, as long as it isn’t one of these. And they seem to have worked. Since they were installed, the suicide rate has slowed to a trickle.

My tour guides don’t mention the nets until I do. Not to avoid the topic, I don’t think—the suicides are the reason I am at a Foxconn plant in Shenzhen, a bustling industrial city in southern China—but simply because they are so prevalent. Foxconn, the single largest private employer in mainland China, manufactures many of the products—motherboards, camera components, MP3 players—that make up the world’s $150 billion consumer-electronics industry. Foxconn’s output accounts for nearly 40 percent of that revenue. Altogether, the company employs about a million people, nearly half of whom work at the 20-year-old Shenzhen plant. But until two summers ago, most Americans had never heard of Foxconn.

That all changed with the suicides. There had been a few since 2007. Then a spate of nine between March and May 2010—all jumpers. There were also suicides at other Foxconn plants in China. Although the company disputes some cases, evidence gathered from news reports and other sources indicates that 17 Foxconn workers have killed themselves in the past half decade. What had seemed to be a series of isolated incidents was becoming an appalling trend. When one jumper left a note explaining that he committed suicide to provide for his family, the program of remuneration for the families of jumpers was canceled. Some saw the Foxconn suicides as a damning consequence of our global hunger for low-cost electronics. Reports from inside the factories warned of “sweatshop” conditions; old allegations of forced overtime burbled back to life. Foxconn and its partners—notably Apple—found themselves defending factory conditions while struggling to explain the deaths. “Suicides in China Prompt Damage Control,” blared The New York Times.

I seem to be witnessing some of those damage-control efforts on this still-warm fall day as two Foxconn executives—along with a liaison from Burson-Marsteller, a PR firm hired to deal with the post-suicide outcry—lead me through the facility. I have spent much of my career blogging about gadgets on sites likeBoing Boing Gadgets and Gizmodo, reviewing and often praising many of the products that were made right here at Foxconn’s Shenzhen factory. I ignored the first Foxconn suicides as sad but statistically inevitable. But as the number of jumpers approached double digits, latent self-reproach began to boil over. Out of a million people, 17 suicides isn’t much—indeed, American college students kill themselves at four times that rate. Still, after years of writing what is (at best) buyers’ guidance and (at worst) marching hymns for an army of consumers, I was burdened by what felt like an outsize provision of guilt—an existential buyer’s remorse for civilization itself. I am here because I want to know: Did my iPhone kill 17 people?

My hosts are eager to help me answer that question in the negative by pointing out how pleasant life in the factory can be. They are quick with the college analogies: The canteens and mess halls are “like a college food court.” The living quarters, where up to eight workers share rooms about the size of a two-car garage, are “like college dorms.” The avenues and boulevards in the less industrial parts of the campus are “like malls.”

For all their defensiveness, my guides are not far off the mark. The avenues certainly look more like a college campus than the dingy design-by-Communism concrete canyons I half expected to find. Sure, everything on the Foxconn campus is a bit shabby—errant woody saplings creep out of sidewalk cracks, and the signage is sometimes rusty or faded—more community college than Ivy League, perhaps. But it’s generally clean. Workers stroll the sidewalks chatting and laughing, smoking together under trees, as amiable as any group of factory workers in the first world.

Photo: Tony LawBut “college campus” doesn’t quite capture the vastness of the place. It’s more like a nation-state, a gated complex covering just over a square mile, separated from the rest of Shenzhen’s buildings by chain link and concrete. It houses one of the largest industrial kitchens in Asia—perhaps the world. Shenzhen itself was developed over the past three decades as one of party leader Deng Xiaoping’sSpecial Economic Zones—a kind of capitalist hot spot. The experiment was a rousing success. Millions of workers, gambling that low but dependable wages would be more readily found in Shenzhen, migrated from the poor, rural western provinces, packing into the tenement complexes that soon riddled the city. Factory work offered a chance to change their lives and the lives of their families back home, but it offered little in the way of security. Many companies did not supply housing, leaving workers to find shelter in dodgy slums or encouraging them to sleep on the assembly line. When they did provide lodging, it was typically a dorm room crammed with bunk beds.

According to company lore, Foxconn founder Terry Gou was determined to do things differently. So when the firm built its Longhua factory in Shenzhen, it included onsite dormitories—good ones, designed to be better than what workers could afford on their own. Terry Gou built on-campus housing, I am told, because Terry Gou cared about the welfare of his employees.

Up went a factory, up went a dorm. Up went an assembly line, up went a cafeteria. While other companies’ workers fended for themselves or slept under the tables they worked at, Gou’s employees were well fed, safe from the petty crime of a growing metropolis, and surrounded by peers and advocates.

It rings as unalloyed munificence—until a man puts his foot on the edge of a roof, looks across the campus full of trees and swimming pools and coffee shops, and steps off into nothing.

Photo: Tony LawFoxconn executives compare their plant to a college campus, and they aren’t far off—the facilities contain everything from dormitories to counseling centers.
Photo: Tony Law

In the part of our minds where Americans hold an image of what an Asian factory may be, there are two competing visions: fluorescent fields of chittering machines attended by clean-suited technicians, or barefoot laborers bent over long wooden tables in sweltering rooms hazed by a fog of soldering fumes.

When we buy a new electronic device, we imagine the former factory. Our little glass, metal, and plastic marvel is the height of modern technological progress; it must have been made by worker-robots (with hands like surgeon-robots)—or failing that, extremely competent human beings.

But when we think “Chinese factory,” we often imagine the latter. Some in the US—and here I should probably stop speaking in generalities and simply refer to myself—harbor a guilty suspicion that the products we buy from China, even those made for American companies, come to us at the expense of underpaid and oppressed laborers.

From what I can tell, though, the reality is more banal than either of those scenarios. This is what it’s like to work at the Foxconn factory: You enter a five- or six-story concrete building, pull on a plastic jacket and hat, and slip booties over your shoes. You walk up a wide staircase to your assigned floor, the entirety of which lies open under unwavering fluorescent light.

It’s likely that your job will require you to sit or stand in place for most of your shift. Maybe you grab components from a bin and slot them into circuit boards as they move down a conveyer. Or you might tend a machine, feeding it tape that holds tiny microprocessors like candy on paper spools. Or you may sit next to a refrigerator-sized machine, checking its handiwork under a magnifying glass. Or you could sit at a bench with other technicians placing completed cell-phone circuit boards into lead-lined boxes resembling small kilns, testing each piece for electromagnetic interference.

If you have to go to the bathroom, you raise your hand until your spot on the line can be covered. You get an hour for lunch and two 10-minute breaks; roles are switched up every few days for cross-training. It seems incredibly boring—like factory work anywhere in the developed world.

You work 10 hours or so, depending on overtime. You walk or take a shuttle back to your dorm, where you share a room with up to seven other employees that Foxconn management has selected as your bunkmates. You watch television in a common room with bench seating, on an HDTV that seems insultingly small compared with the giant units you and your coworkers make every day. Or maybe you play videogames or check email in one of the on-campus cybercafes, perhaps sharing a semiprivate “couple’s booth” with a girlfriend or boyfriend.

In the morning, you clean yourself up in your room’s communal sink or in one of the dorm’s showers, then head back to the production line to do it all over again.

A report by the UK’s The Mail on Sunday in 2006 accused Foxconn of forcing workers to pull long shifts to meet unrealistic quotas. That report prompted an audit from Apple, which found “no instances of forced overtime” but noted that “employees worked longer hours than permitted by our Code of Conduct”—over 60 hours a week. (Apple has performed such audits every year since.)

Last April, the Chinese newspaper Southern Weekend sent a young reporter into Foxconn to work undercover for a month; he returned with bleak tales of hopelessness and “voluntary overtime affidavits.” An October report by Students and Scholars Against Corporate Misbehavior, a Hong Kong-based labor rights group, found that workers at Foxconn’s Shenzhen plant worked 13 days straight, 12 hours a day, to produce the first generation of Apple’s iPad. Foxconn has denied the reports and said it complies with all Chinese regulations regarding working hours and overtime.

That 17 people have committed suicide at Foxconn is a tragedy. But in fact, the suicide rate at Foxconn’s Shenzhen plant remains below national averages for both rural and urban China, a bleak but unassailable fact that does much to exonerate the conditions at Foxconn and absolutely nothing to bring those 17 people back.

But the work itself isn’t inhumane—unless you consider a repetitive, exhausting, and alienating workplace over which you have no influence or authority to be inhumane. And that would pretty much describe every single manufacturing or burger-flipping job ever.

I walk one afternoon to the brassiest concentration of Shenzhen’s manufacturing power, the SEG Square electronics market in the Futian district. My Taiwanese guide, Paul, has spent the better part of a decade in Shenzhen as a steward for Western electronics companies seeking to procure components or goods from one of the city’s thousands of suppliers. Here in SEG Square, the products of those suppliers fill glass cases and hang from pegboards in vast, low-ceilinged grottoes that would echo if they weren’t crammed wall to wall with vendors’ stalls. Elsewhere in Shenzhen, such markets are stocked with bamboo knickknacks and counterfeit puffy vests; this one is filled with obviously fake iPhone chargers.

SEG Square’s markets are crowded, loud, and mildly mephitic from cigarette smoke and the odor of fresh-baked electronics. Whole floors are dedicated to knockoffs, not just at-first-glance-perfect clones of popular products but also cargo-cult evocations, like FM radios cast from a third-generation iPhone mold that probably wasn’t convincingly accurate in the first place. It all looks like so much junk, but there is something touching about it. Each item was once the moment’s work of a human being.

Paul has seen his share of factories in Shenzhen over the years. I ask him about Foxconn, and he echoes the sentiment I’ve heard from others: Whatever problems Foxconn has, it’s still one of the top places to work in the area. “In terms of infrastructure, Foxconn is by far the best factory in China,” he says. We stop to haggle with a vendor over five nonfunctional dummy iPhones (in mythic white) that I want to buy as gag gifts for friends back home. “But how much of that is a facade?” Paul asks, citing the LCD monitors that grace the company’s assembly lines—ostentatious symbols of modernity that provide little benefit to the worker. “Pointless waste of electricity.”

As for the Cyberfox Café, Foxconn’s onsite Internet lounge, where I recently ate a fine bowl of bitter melon soup? “It might look huge, but considering the size of Foxconn’s workforce,” Paul says, “it can’t even serve 5 percent of the employees.”

Even if it is one of the better places to work in Shenzhen (at least for entry-level factory jobs), by the middle of 2010, after `, it was clear to Foxconn management that they were no longer running an anonymous manufacturing company. Foxconn was now a billion-dollar avatar of globalization, and they were feeling the rubbernecked gape of international scrutiny.

The living quarters on the Shenzhen campus were recently handed off to property management companies that are more experienced at addressing the living needs of employees. Foxconn hopes the outside firms will be quicker to respond to tenant complaints, although some critics suggest that the company hopes to outsource some of the blame as well. (When Foxconn constructs new inland factories, the living quarters will be managed in partnership with local governments.)

Foxconn has also built onsite counseling facilities, which are staffed by psychologists and counselors. I toured two such facilities. One, sharing storefront space on a busy avenue, has agents who can help workers replace lost keycards or buy prepaid mobile-phone cards to call home; this place was fairly busy. Another, off the main drag, was a full-on care center with music-therapy rooms, private counseling, and lounge areas; when I visited, it was nearly empty. In one room, a life-size Weeble Wobble with a scowling face could be smacked with a padded baseball bat. (It relieved my own stress for a moment.)

But the most ambitious effort to address worker morale is a modest-looking electronics store on the Foxconn campus, right next to a shop selling fresh fruit. It’s called Ten Thousand Horses Galloping. (I’m assured the name has more pizzazz in Chinese.) Inside, you can buy rice cookers and desk fans and phones. It’s like a RadioShack without the DIY components, or a Best Buy without the large appliances or racks of media. And according to Foxconn executives, it’s the future of their company.

Foxconn campuses already have company stores where workers can buy the products they manufacture at discounted prices. Ten Thousand Horses Galloping is designed to be an electronics store for the rest of China. Foxconn plans to offer franchises to employees and even grant them a little startup capital.

The idea is to give some lucky, hard-working employees a way to bring a touch of entrepreneurial spirit back to their home provinces, especially in the poorer west. The workers get to own their own businesses; Foxconn gets to supply the stores with goods. To date, Foxconn has granted franchises to 60 employees and several more to outsiders.

Foxconn positions Ten Thousand Horses Galloping as a new direction for the company, one that allows it to shift into retail while tapping into the cream of the roughly million-strong workforce it has cultivated in China. But the store also offers another benefit to Foxconn, one that wasn’t even needed until recently: employee retention. In recent years, factories have been sprouting up in China’s interior to take advantage of cheaper labor. Workers aren’t flocking to Shenzhen as they did a decade ago, when it was one of the only places to get a manufacturing job. “Now that work opportunities are increasing in the interior regions of the country, would-be migrants are willing to take a lower salary at home to stay with their families,” says Benjamin Dolgin-Gardner, general manager of Shenzhen CE and IT Limited. Even Foxconn itself is building a facility in Hunan, after being lured by multibillion-dollar tax and investment incentives from the provincial government.

Shenzhen may soon relinquish its role as the stoked furnace of the Chinese dream. But will that mean even greater expansion of the middle class, with commensurate benefits—or just the same old system shifted a thousand miles to the west?

Photo: Tony LawThe Foxconn counseling centers provide employees with everything from life-size punching bags to music therapy— employees can even reload their calling cards.
Photo: Tony Law

Photo: Tony LawSince Foxconn installed nets on all buildings at its Shenzhen campus, the suicide rate among employees has declined dramatically.
Photo: Tony Law

In America, we have wrestled with the idea of divine sanction since the country’s inception. Some of us believe we have a God-given dominion over the earth; others argue that we’re bound to a larger Gaian system and are, at our best, caretakers.

My heart is with the caretakers. But I believe that humankind made a subconscious collective bargain at the dawn of the industrial age to trade the resources of our planet for the chance to escape it. We live in the transitional age between that decision and its conclusion.

In this middle age, the West built a middle class. It’s now eroding and may be less enduring than theAmerican Dream itself—a dream we exported to the rest of the world by culture and conquest. Nevertheless, most Americans have food, cars, gadgets. How can we begrudge a single person these luxuries if we want them ourselves?

By many accounts, those unskilled laborers who get jobs at Foxconn are the luckiest. But eyes should absolutely remain on Foxconn, the eyes of media both foreign and domestic, of government inspectors and partner companies. The work may be humane, but rampant overtime is not. We should encourage workers’ rights just as much as we champion economic development. We’ve exported our manufacturing; let’s be sure to export trade unions, too.

I’ve written thousands of posts, millions of words, about things. Usually things with electricity in them. Doing this for a living, on and off, for the better part of a decade, has greatly—perhaps fundamentally—changed how I perceive the world around me. I can no longer look at the material world as a collection of objects but instead see interfaces, histories, and materials.

To be soaked in materialism, to directly and indirectly champion it, has also brought guilt. I don’t know if I have a right to the vast quantities of materials and energy I consume in my daily life. Even if I thought I did, I know the planet cannot bear my lifestyle multiplied by 7 billion individuals. I believe this understanding is shared, if only subconsciously, by almost everyone in the Western world.

Every last trifle we touch and consume, right down to the paper on which this magazine is printed or the screen on which it’s displayed, is not only ephemeral but in a real sense irreplaceable. Every consumer good has a cost not borne out by its price but instead falsely bolstered by a vanishing resource economy. We squander millions of years’ worth of stored energy, stored life, from our planet to make not only things that are critical to our survival and comfort but also things that simply satisfy our innate primate desire to possess. It’s this guilt that we attempt to assuage with the hope that our consumerist culture is making life better—for ourselves, of course, but also in some lesser way for those who cannot afford to buy everything we purchase, consume, or own.

When that small appeasement is challenged even slightly, when that thin, taut cord that connects our consumption to the nameless millions who make our lifestyle possible snaps even for a moment, the gulf we find ourselves peering into—a yawning, endless future of emptiness on a squandered planet—becomes too much to bear.

When 17 people take their lives, I ask myself, did I in my desire hurt them? Even just a little?

And of course the answer, inevitable and immeasurable as the fluttering silence of our sun, is yes.

Just a little.

Joel Johnson (joel@gizmodo.comis the editor at large for Gizmodo.com, where he blogs about gadgets and technology. This is his first piece for Wired.

13 Σχόλια

Filed under Μετά την λύση...., Παγκόσμιο Σύστημα-Αλήθειες κρυμμένες, κρίση

13 responses to “Στιβ Τζομπς: η ξεδιάντροπη αγιοποίηση ενός αδίστακτου καπιταλιστή

  1. achilleas

    ρε οσρ τούτο έγραψεν το ο άγγελος και εσύ συμφωνείς υπολογιζω;

    Μου αρέσει!

  2. osr

    θενξ ρε νικ λεβέντη πολλά σημαντική παραπομπή!!!!!

    ρε αχιλλέα όι διαφωνώ απολύτως αλλά έβαλα το για χάριν της πολυφωνίας ρε

    Μου αρέσει!

  3. achilleas

    γιατι όι 🙂 πάντως εν μπορείς να ρίξεις το φταίξιμο για αυτοκτονίες, άθλιες συνθήκες κτλ στον Τζομπς. Εννεν μόνος του που πέρνει αποφάσεις, τζαι αν έπερνε την στάση τύπου «εν θα διούμε δουλειά στο Χ εργοστάσιο στην Κίνα» ήταν να τον διώξουν τζαι να βάλουν άλλο.

    επίσης εν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να φτάσει τον Τζομπς για να εν ευτιχισμένος υπό καπιταλισμό..

    τζαι επίσης προτιμώ να έχω 0.1% πιθανότητα να καταφέρω κάτι ανάλογο τζαι έχω την επιλογή να πιάσω το ρίσκο παρά να ξέρω πως 100% εννα σταματήσω κάπου

    ένιγουει ο τύπος που έγραψε το άρθρο μεγάλος κομπλέξας

    Μου αρέσει!

  4. achilleas

    ε ρε οσρ , μια εισήγηση για το μπλοκ. μπόρεις να κάμεις τα ποστς να μεν φένουνται ολόκληρα τζαι αν θέλω να τα δω να πατώ «περισσότερα» ;;
    κάμνω σκρολ χιλιομέτρα για να βρω κάτι που ψάχνω ρε μλκ

    Μου αρέσει!

  5. Ενδιαφέρον άρθρο αγαπητέ osr. Μπορω να πώ ότι μου έλειψε το blog σου! Ωραίες και οι αλλαγές!

    Μου αρέσει!

  6. Τα σχόλια μου για το άρθρο που έκανες copy-paste.
    1. Ο Bill Gates έχει καιρό που έφυε απο τη Microsoft. Στη microsoft είναι τώρα μάστρος ο γάρος ο Steve Balmer. Για αυτό πάει απο το κακό στο χειρότερο. Ο Bill Gates θεωρείται ο μεγαλύτερος φιλάνθρωπος στον κόσμο αυτή τη στιγμή.
    2. Το να φκαίνεις και να κατηγορείς ένα άνθρωπο που μόλις επέθανε σε κατατάσσει στην ίδια κατηγορία με αυτόν που τον εξυψώνει. Π.χ άκουσα ότι κάποιος που θα έφκαλε την βιογραφία του τον άλλο μήνα, βιάστηκε να τη φκάλει αυτό το μήνα μανι μανι μήπως και δεν πουλήσει αρκετά.
    3. Για τις αυτοκτόνιες τα λέει καλύτερα ένα σχόλιο απο το άρθρο:
    » Using suicide and attempting to place blame in an editorial fashion is not only absurd, but shows complete insensitivity to the mentally ill population and a total absence of understanding or empathy toward those with highly complex behavioral illnesses.»

    Μου αρέσει!

  7. osr

    τι σημασία έχει πότε πέθανε κάποιος δηλαδή για να κρίνεις το τι ήταν;
    νεκρός δεδικαίωται τάχα; @@, δεν πιστέυω σε τέτοιες ηθικοπλαστικές μαλακιουλες
    αν πεθάνει πχ ο κισσιγκερ, ο ράμσφελτ ή ο ντικ τσεινη θα πω αμέσως μόλις το μάθω να παν στον δκιάολο όπως τζαι ούλλοι ομοιοι τους

    η ουσία είναι ότι ο μπιλ γκειτς για να έχει τον πλούτο που έχει βασίζεται αποκλειστικά και μόνο πάνω στα πάμφθηνα εργατικά χέρια που έχει στην κινα με τις αυτοκτονίες και τις απάνθρωπες συνθήκες
    εννοείται ότι έχουν ματωμένα χέρια όλα αυτά τα λαμόγια

    και έρχομαι σε αυτ΄που εγραψε ο αχιλλέας για το ότι δεν ήταν μόνο ο τζομπς υπεύθυνος τάχα για το ότι η απλ πήγε τα εργοστάσια της στην κίνα κλπ
    ποιος ακριβώς ήταν υπεύθυνος δηλαδή;
    αν ο άνθρωπος που έχει περιουσία δισεκατομυριων δεν είναι υπεύθυνος ποιος ακριβώς είναι δηλαδή ρε γαμώ την κοινωνία μου;

    δηλαδή τωρά που η nokia ενεργώντας ακριβώς με τον ίδιο κερδοσκοπικό τρόπο πατώντας επί πτωμάτων μεταφέρει τα εργοστάσια της από την ήδη πάμφθηνη ρουμανία (στην οποία μετέφερε τις εγκαταστάσεις πριν λίγα χρόνια από την γερμανία που οι εργαζόμενοι εκεί έπαιρναν έναν κάπως αξιοπρεπή μισθό)

    στην κίνα ποιον να κατηγορήσουμε; το σύστημα έτσι γενικά και αόριστα;
    ποιος κερδίζει από το σύστημα;
    μα φυσικά αυτός που φκάλει δις

    http://www.express.gr/news/world/523640oz_20110929523640.php3
    Ρουμανία: «Σοκ» για την αποφαση της Nokia να κλείσει εργοστάσιο με 1.900 εργαζόμενους
    Πηγή: ΑΠΕ 29/09/11-15:51
    http://www.tanea.gr/latestnews/article/?aid=4660893

    H παραγωγή πάει Ασία
    Ακόμα 3.500 απολύσεις ανακοίνωσε η Nokia

    Η Nokia δήλωσε ότι κλείνει το ρουμανικό εργοστάσιο επειδή τα εργοστάσιά της στην Ασία παράγουν μεγαλύτερο όγκο συσκευών και βρίσκονται πλησιέστερα στις ασιατικές αγορές.

    «Πρέπει να κάνουμε επώδυνα αλλά απαραίτητα βήματα για να αναδιοργανώσουμε το εργατικό μας δυναμικό και τη λειτουργία μας», είπε ο διευθύνων σύμβουλος της Nokia Στίβεν Έλοπ.

    Η Νokia πασχίζει σήμερα να ανακτήσει την άλλοτε κυρίαρχη θέση της στην αγορά των κινητών τηλεφώνων, καθώς η Apple και η Google την έχουν πια ξεπεράσει όσον αφορά τα smartphones.

    Νωρίτερα φέτος η φινλανδική εταιρεία σύνηψε συμφωνία συνεργασίας με τη Microsoft, προκειμένου να χρησιμοποιεί το λειτουργικό σύστημα Windows Phone στα «έξυπνα» κινητά της. Πρόκειται έτσι να αποσύρει το δικό της λειτουργικό σύστημα, το Symbian, του οποίου το μερίδιο στην αγορά έχει συρρικνωθεί. »

    οι καπιταλιστές κονταροκτυπιούνται για το κέρδος τους με το αίμα χιλιάδων ανθρώπων τόσο στην δύση όσο και στην ανατολή

    όσον αφορά την ατάκα του αχιλεουθκιού με τον γνωστό βολικό για τον ίδιο στρουθοκαμηστικο τρόπο σκέψης:

    «επίσης εν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να φτάσει τον Τζομπς για να εν ευτιχισμένος υπό καπιταλισμό..»

    ναι σίουρα εννοείται ότι υπάρχουν και οι μικρότεροι καπιταλιστές όπως τον παρασκευαίδη των 450 εκατομυρίων ή τους κυπρέους που ελέω ξεπλυματος ρωσικών κεφαλαίων ακόμα εντός του καπιταλισμού έχουμε έναν καπως ανεκτό επιπεδο ζωής

    αυτό τι στον δκιάολο σημαίνει όμως για το υπόλοιπο 90% του πληθυσμού της γης ρε;

    μαριάννα καλως όρισες και πάλι και καλά σχόλια!! χαίρομαι που θεωρείς ότι το μπλοκ μου σου προσέφερει τροφή για σκέψη νασαι καλά!!!!!

    και κάτι καλό για τον τζομπς που θα βάλω σε καινούριο μου άρθρο
    για να μεν σας κακοφαίνεστε

    Μου αρέσει!

  8. achilleas

    e file xereis emena areskei mou an eimai antikeimenikos 🙂 den exo kamia siskevi tis apple

    Μου αρέσει!

  9. m4trix87

    ΝΑ ΣΑΠΙΣΕΙ, ΝΑ ΤΟΝ ΦΑΝ ΤΑ ΣΚΟΥΛΟΥΤΖΙΑ.

    Όπως έτρωεν ενώ ήταν ζωντανός.
    Έφαν μας η πολιτική «ορθότητα».

    Μου αρέσει!

  10. osr

    τέλεια μαλακία το κείμενο που με παρέπεμψες ρε αχιλλέα
    θέλεις να σημειώσεις που διαφωνείς και που συμφωνείς με το κει΄μενο;

    ειδικά τζείνη η μαλακία με την κατσίκα του γείτονα φανερώνει την ηλιθιότητα του συγγραφέα

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s